ويژگی‌ها و فوايد شير

شیر / Milk
Milk Benefits | Vahdati Ertebat
شير تنها ماده شناخته شده مكمل در طبيعت است كه مى‌تواند نيازهاى بدن را به طور متعادل تأمين كند. عمده ترين ويژگى شير و وجه تمايز آن نسبت به ساير مواد غذايى ، تركيب پروتئينى و وجود املاح در آن مانند كلسيم و فسفر است. لازم است به طور اختصار مواردى در خصوص ارزش غذايى اين تركيبات عرض كنم. پروتئين‌ها، مولكول هاى درشتى هستند كه از واحدهاى كوچک‌ترى به نام اسيد آمينه ساخته شده اند و شيردارى كليه اسيد آمينه هاى ضرورى است. قند شير ، لاكتوز نام دارد و شيرينى آن ۳۰ بار از قند و نيشكر كمتر است. لاكتوز چاق كننده نيست و مصرف آن براى بيماران مبتلا به ديابت مضر نمى‌باشد. چربى شير نيز بسيار سهل الهضم و انرژی زا است. انرژی زايی حاصل از چربى شير تقريباً دو برابر مواد قندى و يا پروتئينى است. املاح معدنى در شير كه به شكل محلول و يا تركيب با مواد پروتئينى است ، كمتر از يک درصد است و مهم ترين آنها شامل : كلسيم ، پتاسيم ، فسفر ، سديم و مقدار بسيار كمى آهن و مقادير جزئى « مس » و « روى » است كه نقش اساسى در ساخت آنزيم‌ها و هورمون‌هاى بدن دارند.
مصرف شير و فرآورده هاى آن منجر به افزايش طول عمر ، بازده جسمى و فكرى بيشتر ، كاهش بيمارى‌های عفونى و استخوانى و رشد مطلوب كودكان و نوجوانان مى شود.
مطالعات گسترده انجام شده توسط مراجع بين المللى و مراكز علمى دانشگاهى ، نشان مى‌دهد ، بين مصرف سرانه محصولات شيرى و طول عمر و كاهش سن از كار افتادگى ، ارتباط مستقيم وجود دارد.
در بيشتر كشورها به لحاظ ارزش بالاى غذايى شير ، به منظور عرضه شير با قيمت ارزان و افزايش مصرف سرانه، با هدف نهايى داشتن جامعه اى سالم و پويا، مبالغ هنگفتى يارانه از بودجه سالانه براى شير در نظر مى‌گيرند. در حال حاضر مصرف سرانه شير و فرآورده‌هاى آن در ايران حدود ۷۵ كيلوگرم در سال برآورد شده و اين رقم در كشورهاى اروپاى غربى بين ۳۵۰ تا ۵۰۰ كيلوگرم و در آمريكا و كانادا حدود ۲۸۰ تا ۳۰۰ كيلوگرم است.
دو فرآورده اصلى شير ، ماست و پنير :
ماست يكى از فرآورده هاى تخميرى شير است كه در اثر افزودن مايه ماست به شير و نگهدارى آن در شرايط خاص حاصل مى شود. ميزان پروتئين و املاح در ماست با توجه به اينكه در فرآيند توليد آن عمل تغليظ صورت مى‌گيرد از شير بيشتر است.
ارزش غذايى ماست به لحاظ داشتن مجموعه پروتئين و املاح بسيار و همچنين اسيد لاكتيک موجود در آن مانع خوبى براى جلوگيرى از تكثير بسيارى از عوامل بيماری زای روده اى مى باشد. ماست غذايى كامل و آرام بخش است. مصرف يک ليوان آن به خصوص در شب توصيه مى‌شود. امروزه ماست در فرآيند صنعتى در انواع مختلف ساده و طعم دار و با درصد چربى متفاوت توليد مى شود و مصرف آن در جهان با استقبال زيادى روبه رو است. پنير يكى از فرآورده هاى شيرى است كه در اثر انعقاد شير به وسيله مايه پنير و يا هر ماده منعقد كننده مناسب ديگر و آبگيرى از آن حاصل مى شود. پنير يكى از متنوع ترين فرآورده هاى شير است و تا كنون متجاوز از ۴۰۰ نوع آن شناسايى شده است. توليد پنير به دو روش صورت مى‌گيرد:
۱- توليد در سيستم صنعتى بر پايه روش سنتى
۲- توليد پنير به روش استفاده از صافى غشايى باUF ، كه ارزش غذايى و بهداشتى پنير UF به دلايل زير نسبت به ساير انواع پنير برترى دارد.
الف ) انتخاب بهترين شير به لحاظ كيفيت باكتريايى
ب ) انجام دو بار پاستوريزاسيون در فرآيند توليد
ج ) عدم خروج پروتئين هاى غير كازئينى از شير و اهميت ارزش غذايى آن.
با وجود خواص مفيد شير ، افرادى هستند كه نسبت به شير حساسيت غذايى دارند :
آنزيم هضم كننده قند شير (لاكتوز)، لاكتاز نام دارد كه در بدن انسان و ساير پستانداران ساخته مى‌شود. فعاليت لاكتوز پس از تولد بسيار زياد است ، ولى بعد از دوران شيرخوارگى مقدار آن كاهش مى‌يابد و چنانچه شير از رژيم غذايى حذف شود ، ساخت اين آنزيم در بدن قطع مى شود. عدم پذيرش شير بين اشخاص به ويژه بزرگسالان كه منجر به ناراحتى هاى گوارشى مانند نفخ ، دل پيچه و اسهال مى‌شود ، به دليل ساخته نشدن لاكتاز در بدن است. بررسى‌ها نشان مى‌دهد كه در اروپاى غربى فقط ۲ درصد از مردم دچار عدم تحمل لاكتوز هستند ، در حالى كه اين رقم در كشورهاى آسيايى بيش از ۹۰ درصد مردم را در بر مى‌گيرد. با خوردن تدريجى شير ، آنزيم لاكتاز مجدداً در بدن ساخته شده و عدم تحمل لاكتوز رفع مى‌شود. بهترين جايگزين براى كسانى كه به دليل عدم تحمل لاكتوز نمى‌توانند شير بخورند ، استفاده از فرآورده هاى تخميرى شير به ويژه ماست و دوغ است.
نوشيدنی‌های رايج مثل نوشابه چه تفاوتی با شير دارند ؟
غذا به ماده جامد يا مايعى مى گويند كه بعد از خوردن و هضم شدن از طريق روده ها جذب بدن شده و براى ادامه حيات ، رشد و نمو ، توليدمثل سلولى ، تنظيم فعل و انفعالات حياتى ، تأمين انرژى و ترميم بافت ها در بدن به مصرف مى رسد. اما هر چه مى خوريم غذا نيست. بنابراين غذا در بدن وظيفه دارد ما را زنده و تندرست نگه دارد. و اگر چنين نباشد ، غذا نيست. چاى ، قهوه و نوشابه ها كه در حال حاضر زياد مصرف مى شوند ، در حقيقت هيچ كدام غذا محسوب نمى شوند. براى مثال ميزان پروتئين در يک ليتر شير ۳۵ گرم و در يک ليتر نوشابه گازدار صفر است. در يک ليتر شير ۳۵ گرم چربى وجود دارد و اين رقم در يك ليتر نوشابه به صفر مى رسد و در نهايت انرژى حاصل از يک ليتر شير ۶۵۰ كيلوكالرى است در حالى كه انرژی زايی يک ليتر نوشابه ۵۲۰ كيلوكالرى است. در كشورمان براى بهره‌مندى هموطنان به ويژه اقشار كم درآمد ، برنامه ريزى غذايى با گرايش منابع ارزان‌تر ، امرى ضرورى به نظر مى رسد. در كشورهايى كه هزينه غذا رقم قابل توجهى را تشكيل نمى دهد سعى بر آن است كه نيمى از مصرف پروتئين هاى دامى از شير تأمين شود. قيمت هر گرم پروتئين شير با توجه به ميانگين قيمت هاى سه سال گذشته ، ثلث قيمت پروتئين گوشت قرمز است. همچنين پروتئين شير به لحاظ دارا بودن كليه اسيد آمينه هاى ضرورى بر منابع دامى ديگر برترى دارد.
شير به رغم فوايد بسيار ، مى تواند منبع و وسيله انتقال بسيارى از بيماری ها باشد :
شير با داشتن صفات ممتاز غذايى به سرعت در معرض آلودگى هاى گوناگون قرار دارد ، در صورتى كه بهداشت از مرحله دوشش تا مصرف رعايت نشود ، بيماری هايی از حيوان به انسان و از انسان به انسان منتقل مى كند. مهم ترين اين بيماری ها عبارتند از : تب مالت (بروسلوز) ، سل ، ليستريوز (سقط جنين و عوارض چشمى) ، سالمونلوز (حصبه ، شبه حصبه) ، اسهال هاى خونى و ناراحتى هاى گوارشى. از سال ۱۳۰۹ش ( ۱۹۳۰م ) كه استفاده از دستگاه هاى پاستوريزاسيون شير متداول شد ، شيوع اين بيماری ها به مقدار قابل ملاحظه اى كاهش يافت. اين روند كاهش در كشورهاى در حال توسعه در حد مطلوبى پديد نيامد ، به همين دليل همواره احتمال بروز بيماری های زيادى از طريق شير و فرآورده هاى آن وجود دارد. در حال حاضر تنها شير توليد شده در كارخانه هاى فرآورى شير پاستوريزه كه مشمول استاندارد اجبارى بوده و كنترل هاى لازم از سوى مراكز ذی‌صلاح كشور از جمله اداره كل نظارت بر مواد غذايى و موسسه استاندارد بر روى محصولات توليد شده آن‌ها انجام مى گيرد ، براى مصرف مجوز دارند. با توجه به اينكه عرضه فرآورده‌هاى شيرى غير پاستوريزه هنوز در كشور ممنوع نشده ، عدم استفاده مردم از شير خام و فرآورده هاى غير پاستوريزه خود موجب جذب شير بيشتر در كارخانه ها و نهايتاً حفظ بهداشت و تندرستى جامعه خواهد شد.
:: منبع : شيركده

5 نظر برای “ويژگی‌ها و فوايد شير

  1. رضا 10 نوامبر 2009 / 1:41 ق.ظ.

    باسلام و خسته نباشید
    مطلب بسیار جالب و مفیدی بود …

    دوست داشتن

  2. آرمین 13 نوامبر 2009 / 2:05 ق.ظ.

    دستتون درد نکنه … مطلب جالبی بود
    موفق باشید 🙂

    دوست داشتن

  3. کیومرث نمیرانیان 5 ژوئیه 2013 / 2:21 ب.ظ.

    دکتر «فورمن»: شیر از پوکی استخوان جلوگیری نمی کند(قسمت چهارم سلامت بهینه با گیاهخواری)
    يكشنبه ، ۳۱ امرداد ۱۳۸۹ ، ۱۱:۳۲ مقالات

    دکتر فورمن، پزشک بسیار محترمی در ایالات متحده آمریکا هستند که در زمینه پیشگیری و درمان چاقی و دیگر بیماریها تخصص دارند و این کار را از طریق تغذیه و درمانهای طبیعی انجام میدهند؛ ایشان در بسیاری از برنامه های رادیویی و تلویزیونی آمریکا شرکت کردند، و چندین کتاب در مورد تغذیه نوشته اند که کتابهای پرفروش «خوردن برای زیستن،» «فرزندتان را در برابر بیماری مقاوم کنید»، «حفاظت از زندگی در مقابل کلسترول»، «خوردن برای سلامتی» میباشند.
    پوکی استخوان، بیماری ای که استخوانها شکننده و ضعیف میشوند، در سراسر جهان، ۲۰۰ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده است. دکتر فورمن در مورد این بیماری و نحوه پیشگیری از آن نظرات خود را بیان میدارند:
    این اطلاعات غلط را به ما گفته اند که شیر، از پوکی استخوان پیشگیری میکند و مصرف کلسیم در مقابل این بیماری، از ما حفاظت میکند…

    اما این بیماری بیشتر به میزان ویتامین دی و ورزش ربط دارد، نه به مصرف شیر و کلسیم.
    افرادی که کلسیم مورد نیاز خود را از شیر بدست آورده و محصولات حیوانی میخورند، تولید اسید بدن آنها زیاد میشود، این اسید به طور پنهان در دستگاه هاضمه آنهاست، که در واقع توسط میزان پروتئین بالای محصولات حیوانی تولید میشود و این پروتئین زیاد، فشار زیادی به کلیه ها می آورد، و اسید سبب میشود که کلسیم بیشتری از استخوانها برداشته شود و ما به این شکل با رژیم حاوی محصولات حیوانی دارای پروتئین زیاد، کلسیم را از طریق ادرار از دست میدهیم.
    لذا اگر غذای ما پروتئین زیادی داشته باشد، کلسیم زیادی از دست میدهیم. ما در رژیم مان به کلسیم نیاز داریم. اما بیشتر به ویتامین دی و دیگر موادی که در گیاهان سبز موجود است، نیازمندیم، زیرا این سبزیجات، و دانه های کنجد نیز کلسیم زیادی دارند، ویتامین «کا» دارند، و دیگر مواد فیتوشیمیایی که برای سلامت استخوان شما مفید هستند.

    لذا پیام مهم در اینجا این است که برای درمان پوکی استخوان تنها به دارو اکتفا نکنید، فکر نکنید که کلسیم میتواند شما را درمان کند و نوشیدن شیر در مقابل بیماری از شما محافظت میکند، اینطور نیست!
    باید به شدت ورزش کنیم، باید راه برویم، بپریم و نرمش کنیم تا استخوان های ما و پاها و کمرمان قوی شود. باید به مقدار کافی ویتامین دی استفاده کنیم و گیاهان سبز مصرف نماییم، و آجیل و دانه. و فرمول محافظت کامل در مقابل پوکی استخوان همین است.
    تقریباً ۹۰ درصد از ویتامین «دی» بدن، از طریق پوست جذب میشود، که از انوار ماورا بنفش خورشید میباشد. اما متأسفانه روش زندگی مدرن سبب شده که بسیاری از مردم وقت خود را کمتر در طبیعت و در معرض نور، سپری کنند.

    کمبود ویتامین دی، به مشکلی جهانی تبدیل شده است.
    به این خاطر که بسیاری از مردم ما در محل های سربسته کار میکنند و ویتامین دی از طریق نور خورشید به دست می آید. در چند سال اخیر، متوجه شدیم که کمبود ویتامین دی، با میزان بالای بیماری قلبی و سرطانها در ارتباط است. لذا بسیار مهم است که مردم مطمئن شوند که به اندازه کافی ویتامین دی دریافت داشته اند. لذا اگر تمام مدت در محل زندگی و محل کارتان بدون نور آفتاب هستید، لطفاً از مکمل های ویتامین دی استفاده کنید، زیرا در مواد غذایی نیز به اندازه کافی ویتامین نیست. این ویتامین فقط از نور خورشید بدست می آید.
    هیچ موجودی بطور طبیعی بعد از سن از شیر گرفتن، شیر نمی نوشند و هیچ موجودی بطور طبیعی شیر جانداران دیگر را نمی خورد.
    نوشیدن شیر گاو با امراض قلبی، برخی از انواع سرطان، دیابت و حتی پوکی استخوان در انسانها مرتبط است، که اینها بسیاری از بیماری هایی هستند که صنعت لبنیات ادعا می کند که محصولاتش از آنها جلوگیری می کنند!
    محتوای بالای پروتئین حیوانی شیر، در حقیقت باعث می شود تا کلسیم از بدن جدا گردد. بر طبق یک آنالیز شواهد از دانشکدۀ پزشکی هاروارد، شیر از پوکی استخوان جلوگیری نمی کند؛
    بررسی نشان می دهد که کشورهایی که جذب کلسیم کمتری دارند (فقط 300 میلی گرم در روز) نسبت به کشورهایی که میزان مصرف کلسیم بالاتری دارند کمتر در معرض شکستگی های استخوان کفل هستند (که نشانی از پوکی استخوان است).

    جایگزین های لبنی خوشمزه :
    شما می توانید تمام کلسیم مورد نیازتان را از دنیای گیاهان تامین کنید:
    کلم بروکلی، انواع کلم ها، لوبیاها، بسیاری از برگهای سبز سبزیجات، بادام، شیر سویا، توفو، همه منابع خوبی هستند.

    برای اطلاعات بیشتر دربارۀ بیماری پوکی استخوان و درمان آن از طریق گیاهخواری به مقالۀ موجود در سایت مراجعه فرمایید:

    http://www.DrFuhrman.com
    http://www.diseaseproof.com/archives/cat-osteoporosis.html
    http://www.phce.org/health/299–qq-.html
    http://www.phce.org/1388-05-26-17-12-37/311-1389-05-09-06-16-19.html

    امیدوارم جسارتِ من را حمل بر بی احترامی ننمائید. قصد خیر در میان است

    یک دوستدار نعمت های خداوند
    1392/04/14 جمعه
    به امید اثر داشتن تلاش ِ ناقابل اینجانب

    دوست داشتن

دیدگاه زیبای شما

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s